Szanowni Pa\u0144stwo, <\/p>\n\n\n\n
W dniu 3 wrze\u015bnia 2025 r. na\u00a0Walnym Zgromadzeniu Cz\u0142onk\u00f3w\u00a0 Sekcji Prewencji i Epidemiologii PTK<\/strong> wybrano nowy Zarz\u0105d Sekcji w sk\u0142adzie: <\/p>\n\n\n\n Bardzo dzi\u0119kujemy ust\u0119puj\u0105cemu Zarz\u0105dowi za prac\u0119 i \u017cyczymy samych sukces\u00f3w nowemu, kt\u00f3ry rozpocznie kadencj\u0119 w czasie Kongresu PTK.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n List Otwarty <\/strong><\/p>\n\n\n\n Jak przeciwdzia\u0142a\u0107 nowej strategii przemys\u0142u tytoniowego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n W odpowiedzi na katastrofalne zdrowotne, psychospo\u0142eczne i ekonomiczne skutki palenia i uzale\u017cnienia od tytoniu, \u015awiatowa Organizacja Zdrowia (WHO) w 1987 roku ustanowi\u0142a \u015awiatowy Dzie\u0144 Bez Tytoniu. Obchodzimy go co roku 31 maja. Celem tego dnia jest zwr\u00f3cenie uwagi na szkodliwo\u015b\u0107 palenia tytoniu, zach\u0119canie do jego rzucenia i zniech\u0119cenie do rozpoczynania tego na\u0142ogu. Krzysztof Przewo\u017aniak oraz Daniel \u015ali\u017c, Krzysztof Chlebus, Karol Kami\u0144ski w imieniu Zarz\u0105du Sekcji Prewencji i Epidemiologii Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego<\/strong><\/p>\n\n\n\n Kluczowe dokumenty eksperckie: <\/p>\n\n\n\n Assunta M. Global Tobacco Industry Interference Index 2023<\/em>. Global Center for Good Governance in Tobacco Control (GGTC). Bangkok, Thailand. Nov 2023.<\/p>\n\n\n\n Balwicki \u0141, Stok\u0142osa M, Balwicka-Szczyrba M, Tomczak W. Tobacco industry interference with tobacco control policies in Poland: legal aspects and industry practices, Tob Control<\/em> 2016;25:521\u2013526; doi:10.1136\/tobaccocontrol-2015-052582<\/p>\n\n\n\n Glantz SA, Nguyen N, Oliveira da Silva AL. Population-Based Disease Odds for E-Cigarettes and Dual Use versus Cigarettes. NEJM Evid<\/em>. 2024; 3(3): EVIDoa2300229; doi: 10.1056\/EVIDoa2300229.<\/p>\n\n\n\n Przewo\u017aniak K, Koczkodaj P. E-cigarettes \u2013 their use and harmfulness. A brief summary of current scientific knowledge. Nowotwory Journal of Oncology<\/em> 2024; 74 (2): 153\u2013156; doi: 10.5603\/njo.100382<\/p>\n\n\n\n World Health Organization. Call to action to electronic cigarettes<\/em>. World Health Organization, Geneva 2024.<\/p>\n\n\n\n https:\/\/www.who.int\/campaigns\/world-no-tobacco-day<\/a><\/p>\n\n\n\nPrzewodnicz\u0105cy:<\/td> Dr hab. n. med. Krzysztof Chlebus<\/td><\/tr> Przewodnicz\u0105cy-Elekt:<\/td> Dr hab. n. med. Daniel \u015ali\u017c<\/td><\/tr> Poprzednia Przewodnicz\u0105cy:<\/td> Prof. dr hab. n. med. Karol Kami\u0144ski<\/td><\/tr> Sekretarz:<\/td> Dr hab Monika Burzy\u0144ska<\/td><\/tr> Cz\u0142onkowie Zarz\u0105du:<\/td> Prof. dr hab. n. med. Piotr Dobrowolski<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n <\/td> Dr hab n. med Joanna Popio\u0142ek Kalisz<\/td><\/tr> <\/td> Dr hab. n. med. Piotr Bandosz<\/td><\/tr> <\/td> Dr n med Natalia Zieleniewska<\/td><\/tr> <\/td> Dr n med. Micha\u0142 Miszczak
<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\nKomisja Rewizyjna:<\/td> \u00a0Prof dr hab. n. o zdr. Agnieszka M\u0142ynarska<\/td><\/tr> <\/td> Dr n. med. Jerzy Piwo\u0144ski<\/td><\/tr> <\/td> Dr hab. n. med. Marek Klocek<\/td><\/tr> <\/td> <\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n
Po latach skutecznej polityki zdrowotnej ograniczaj\u0105cej palenie tytoniu w Polsce, kt\u00f3ra doprowadzi\u0142a do ponad 2-krotnego spadku odsetka pal\u0105cych m\u0119\u017cczyzn i do 50% spadku odsetka pal\u0105cych kobiet, w ostatnich latach konsumpcja papieros\u00f3w i cz\u0119sto\u015b\u0107 palenia tytoniu zacz\u0119\u0142a ponownie rosn\u0105\u0107. Dzieje si\u0119 tak nie tylko z powodu powa\u017cnych zaniedba\u0144 w zakresie prewencji i leczenia uzale\u017cnienia od tytoniu, ale tak\u017ce z powodu nowej, globalnej polityki marketingowej przemys\u0142u tytoniowego. W tym roku \u015awiatowy Dzie\u0144 Bez Tytoniu skupia si\u0119 na celu i za\u0142o\u017ceniach tej strategii, staraj\u0105c si\u0119 j\u0105 wyja\u015bni\u0107 i jej przeciwdzia\u0142a\u0107.
Jednym z podstawowych element\u00f3w strategii przemys\u0142u tytoniowego jest pr\u00f3ba takiej restrukturyzacji rynku wyrob\u00f3w tytoniowych, aby z jednej strony zahamowa\u0107 obserwowany od wielu lat spadek konsumpcji papieros\u00f3w, ci\u0105gle dominuj\u0105cych na rynku, a z drugiej strony znacznie zwi\u0119kszy\u0107 sprzeda\u017c nowych produkt\u00f3w, \u201eopakowanych\u201d w nowe technologie, nowe formy marketingu i komunikacji z klientem i, co najbardziej bulwersuj\u0105ce, now\u0105, w przekonaniu przemys\u0142u tytoniowego \u201eodpowiedzialn\u0105 spo\u0142ecznie\u201d i \u201eprozdrowotn\u0105\u201d filozofi\u0119 dzia\u0142ania. Finansowanie instytucji spo\u0142ecznych, naukowych i medycznych promuj\u0105cych ide\u0119 \u015bwiata wolnego od dymu tytoniowego, inwestowanie w proekologiczne technologie i projekty prozdrowotne, np. w nikotynow\u0105 szczepionk\u0119 przeciw COVID-19, maj\u0105 poprawi\u0107 wizerunek przemys\u0142u tytoniowego i odwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 opinii publicznej od zdrowotnych, psychospo\u0142ecznych i ekonomicznych negatywnych nast\u0119pstw produkcji, sprzeda\u017cy i promocji wyrob\u00f3w tytoniowych i nikotynowych. Nowe opakowania maj\u0105 nie przypomina\u0107 tradycyjnych paczek papieros\u00f3w i kojarzy\u0107 si\u0119 z produktami farmaceutycznymi i kosmetycznymi. Liderzy koncern\u00f3w tytoniowych zapowiadaj\u0105, \u017ce nowe, bezdymne wyroby tytoniowe w nied\u0142ugiej przysz\u0142o\u015bci b\u0119d\u0105 stanowi\u0142y po\u0142ow\u0119 rynku tytoniowego, a ich wprowadzenie doprowadzi do zmniejszenia zachorowalno\u015bci i umieralno\u015bci na raka p\u0142uca i wielu innych chor\u00f3b tytoniowych.
W tym kontek\u015bcie przemys\u0142 tytoniowy nie pojawia si\u0119 ju\u017c jako jeden z g\u0142\u00f3wnych trucicieli i \u201ezab\u00f3jc\u00f3w\u201d ludzko\u015bci (ok. 8 mln corocznych zgon\u00f3w na \u015bwiecie, w Polsce ponad 80 tys.), ale jako instytucja dbaj\u0105ca o zdrowie i dobrostan obywateli.
Filozofia ta opiera si\u0119 na koncepcji tzw. „redukcji szk\u00f3d” (ang. harm reduction), lansuj\u0105c bezdymne produkty tytoniowe i nikotynowe jako znacznie bezpieczniejsze alternatywy dla papieros\u00f3w i innych palonych wyrob\u00f3w tytoniowych. Od wielu lat w\u015br\u00f3d promowanych wyrob\u00f3w znajduj\u0105 si\u0119 snus i e-papierosy, a ostatnio tak\u017ce tyto\u0144 podgrzewany i woreczki nikotynowe. Sprzeda\u017c tych wyrob\u00f3w w ostatnich latach wzros\u0142a kilkaset razy, tak\u017ce w Polsce, a na ich marketing wydano setki milion\u00f3w dolar\u00f3w. Najwi\u0119ksze zmiany notuje si\u0119 w\u015br\u00f3d dzieci i m\u0142odzie\u017cy. Badania Global Youth Tobacco Survey, przeprowadzone w Polsce w 2022 r., wskazuj\u0105, \u017ce cz\u0119sto\u015b\u0107 u\u017cywania e-papieros\u00f3w (22%) przez 13-15-latk\u00f3w jest dwukrotnie wi\u0119ksza ni\u017c palenia tradycyjnych papieros\u00f3w (11%). Badania epidemiologiczne r\u00f3wnie\u017c pokazuj\u0105, \u017ce u\u017cywanie e-papieros\u00f3w jest bardzo cz\u0119sto zwi\u0105zane z jednoczesnym paleniem papieros\u00f3w, co mo\u017ce by\u0107 jednym z czynnik\u00f3w obserwowanego od paru lat zatrzymania spadkowego trendu konsumpcji tradycyjnych papieros\u00f3w w wielu krajach.
W promowanej przez przemys\u0142 tytoniowy filozofii \u201eredukcji szk\u00f3d\u201d ignoruje si\u0119 tak\u017ce wyniki wielu niezale\u017cnych bada\u0144 epidemiologicznych, kt\u00f3re wskazuj\u0105 na pneumo- i kardiotoksyczno\u015b\u0107 tych wyrob\u00f3w, ich potencjalne mutagenne i rakotw\u00f3rcze dzia\u0142anie (jednoznacznie potwierdzone w przypadku tytoniu za\u017cywanego doustnie i donosowo) oraz wp\u0142yw u\u017cywania tych produkt\u00f3w na rozw\u00f3j m\u00f3zgu i rozw\u00f3j psychospo\u0142eczny dzieci i m\u0142odzie\u017cy. W najnowszym, obszernym przegl\u0105dzie bada\u0144 epidemiologicznych dowodzi si\u0119, \u017ce ryzyko zachorowania na choroby serca i udary m\u00f3zgu jest podobne u palaczy papieros\u00f3w i u\u017cytkownik\u00f3w e-papieros\u00f3w, a jednoczesne u\u017cywanie tych wyrob\u00f3w podnosi od 20% do 40% wzrost tego ryzyka w por\u00f3wnaniu z paleniem papieros\u00f3w.
Szczeg\u00f3lnie niepokoj\u0105ce s\u0105 pr\u00f3by przedstawiania e-papieros\u00f3w, tytoniu podgrzewanego i woreczk\u00f3w nikotynowych jako skutecznej metody rzucania palenia oraz zaanga\u017cowania \u015brodowiska medycznego w te dzia\u0142ania. Takie dzia\u0142ania, maj\u0105ce na celu podzia\u0142 \u015brodowiska medycznego, s\u0105 nieetyczne i wprowadzaj\u0105 w b\u0142\u0105d, poniewa\u017c brakuje jednoznacznych dowod\u00f3w naukowych na ich skuteczno\u015b\u0107 terapeutyczn\u0105, a ich d\u0142ugofalowe bezpiecze\u0144stwo jest nieznane. Dlatego m.in. \u017caden z tych wyrob\u00f3w nie zosta\u0142 jak dotychczas zarejestrowany i dopuszczony do stosowania jako skuteczny \u015brodek stosowany w leczeniu uzale\u017cnienia od nikotyny.
Natomiast, na co wskazuje teoria i praktyka leczenia uzale\u017cnienia od nikotyny oraz zalecenia WHO i organizacji medycznych, prawdziwie skuteczna, tak\u017ce zdrowotnie, redukcja szk\u00f3d polega na d\u0142ugotrwa\u0142ym, a najlepiej ca\u0142kowitym zaprzestaniu u\u017cywania wyrob\u00f3w tytoniowych na skutek kontrolowanego stosowania naukowo sprawdzonych \u015brodk\u00f3w farmakologicznych, w szczeg\u00f3lno\u015bci nikotynowej terapii zast\u0119pczej (NTZ) lub jej cz\u0119\u015bciowych agonist\u00f3w (np. cytyzyny lub warenikliny), najlepiej pod nadzorem lekarza i przez ograniczony czas.
Przemys\u0142 tytoniowy stara si\u0119 koncentrowa\u0107 uwag\u0119 ekspert\u00f3w i opinii publicznej na wp\u0142ywie dymu tytoniowego na utrat\u0119 zdrowia, a pomija\u0107 rol\u0119 nikotyny jako silnej substancji psychoaktywnej i uzale\u017cniaj\u0105cej, umacniaj\u0105cej nabyte nawyki zdrowotne, w tym palenie tytoniu. A tak\u017ce minimalizowa\u0107, jednoznacznie udowodniony, toksyczny wp\u0142yw nikotyny na uk\u0142ad sercowo-naczyniowy (p\u0119kanie naczy\u0144, zwi\u0119kszanie lepko\u015bci krwi), w tym ryzyko zawa\u0142u serca, udaru m\u00f3zgu i chor\u00f3b zatorowych. W e-papierosach, tytoniu podgrzewanym i woreczkach nikotynowych znajduje si\u0119 wielokrotnie wy\u017csza zawarto\u015b\u0107 nikotyny ni\u017c w tradycyjnych papierosach. To produkty o bardzo wysokim potencjale uzale\u017cniaj\u0105cym, zw\u0142aszcza dla os\u00f3b ma\u0142oletnich, si\u0119gaj\u0105cych po raz pierwszy po takie wyroby. W jednorazowych e-papierosach, niepodlegaj\u0105cym mi\u0119dzynarodowym normom jako\u015bci i w niekontrolowany spos\u00f3b dystrybuowanych w Europie i innych krajach, zawarto\u015b\u0107 nikotyny odpowiada ekwiwalentowi nikotyny w 2-3 paczkach tradycyjnych papieros\u00f3w! Dzi\u015b to najszybciej rosn\u0105cy segment sprzeda\u017cy e-papieros\u00f3w na \u015bwiecie.
Ryzyko uzale\u017cnienia jest szczeg\u00f3lnie wysokie u os\u00f3b pobieraj\u0105cych nikotyn\u0119 z wielu \u017ar\u00f3de\u0142, np. z e-papieros\u00f3w i papieros\u00f3w tradycyjnych. Odsetek ten jest bardzo wysoki (si\u0119ga nawet 50%) u dzieci i m\u0142odzie\u017cy. Dlatego nie dziwi marketing tych wyrob\u00f3w po\u015brednio lub bezpo\u015brednio kierowany do niepal\u0105cych nastolatk\u00f3w i m\u0142odych doros\u0142ych. To wyj\u0105tkowo niebezpieczne i nietyczne dzia\u0142ania, zw\u0142aszcza w kontek\u015bcie stwierdzonego w wielu badaniach zwi\u0105zku mi\u0119dzy u\u017cywaniem e-papieros\u00f3w a u\u017cywaniem narkotyk\u00f3w, np. paleniem marihuany.
O tym jak wa\u017cne dla przemys\u0142u tytoniowego jest uzale\u017cnienie od nikotyny, \u015brednio na 20-30 lat, \u015bwiadcz\u0105 jego inwestycje w produkty aromatyzowane, w tym zawieraj\u0105ce mentol. Dodawanie mentolu do wyrob\u00f3w zawieraj\u0105cych nikotyn\u0119 nie tylko oddzia\u0142uje na receptory smakowo-w\u0119chowe i maskuje dra\u017cni\u0105ce w\u0142a\u015bciwo\u015bci nikotyny, ale \u2013 co najwa\u017cniejsze – powoduje zwi\u0119kszenie i przyspieszenie jej absorpcji. Podobnie jak wyroby bezdymne, aromatyzowane wyroby tytoniowe i nikotynowe s\u0105 promowane jako mniej szkodliwe od tradycyjnych wyrob\u00f3w tytoniowych, s\u0142u\u017c\u0105cych do palenia. Cho\u0107 obecnie w krajach Unii Europejskiej (UE), Kanadzie i kilku innych krajach \u015bwiata zabronione jest dodawanie mentolu i innych substancji smakowo-zapachowych do tradycyjnych papieros\u00f3w (tak\u017ce w postaci specjalnych kapsu\u0142ek), to nadal zakaz ten nie obowi\u0105zuje dla e-papieros\u00f3w, tytoniu podgrzewanego i woreczk\u00f3w nikotynowych. W\u015br\u00f3d substancji smakowo-zapachowych, dodawanych do wyrob\u00f3w i nikotynowych, s\u0105 tak\u017ce inne substancje psychoaktywne, np. kofeina lub alkohol. Do p\u0142yn\u00f3w e-papierosowych niekt\u00f3rzy u\u017cytkownicy dodaj\u0105 kannabinoid\u00f3w, np. tetrahydrokannabinolu (THC), kokainy, a ostatnio tak\u017ce fentanylu, przyczyniaj\u0105c si\u0119 do powa\u017cnych incydent\u00f3w zdrowotnych. Warto te\u017c podkre\u015bli\u0107, \u017ce na rynku obecne s\u0105 tak\u017ce aromatyzowane wyroby tytoniowe i nikotynowe nie zawieraj\u0105ce nikotyny, przeznaczone g\u0142\u00f3wnie dla os\u00f3b m\u0142odych, kt\u00f3re dopiero rozwa\u017caj\u0105 lub rozpoczynaj\u0105 u\u017cywanie substancji psychoaktywnych.
Kolorowe opakowania, atrakcyjne smaki i modny design maj\u0105 przyci\u0105ga\u0107 nie tylko nastolatk\u00f3w i m\u0142odych doros\u0142ych, ale tak\u017ce m\u0142ode kobiety. Do nich skierowany jest marketing nie tylko wyrob\u00f3w smakowo-zapachowych, ale tak\u017ce tzw. papieros\u00f3w cienkich, na og\u00f3\u0142 z mniejsz\u0105 zawarto\u015bci\u0105 nikotyny. Cz\u0119\u015b\u0107 asortymentu papieros\u00f3w cienkich i cygaretek sprzedawana jest w opakowaniach przypominaj\u0105cych wyroby kosmetyczne, np. szmink\u0119. Wyroby te maj\u0105 by\u0107 kojarzone z ochron\u0105 urody i zdrowia, a nie z szybszym starzeniem si\u0119 i zagro\u017ceniem \u017cycia, na co wskazuj\u0105 badania kliniczne i epidemiologiczne. Jest to wyj\u0105tkowo niebezpieczna strategia marketingowa, gdy\u017c, wywieraj\u0105c wp\u0142yw na palenie tytoniu lub u\u017cywanie e-papieros\u00f3w, tytoniu podgrzewanego i innych wyrob\u00f3w tytoniowych i nikotynowych przez kobiety prowadzi do ich uzale\u017cnienia od nikotyny i, przez to, do zwi\u0119kszenia ryzyka u\u017cywania tych wyrob\u00f3w w czasie ci\u0105\u017cy i karmienia. To mo\u017ce mie\u0107 powa\u017cne konsekwencje zar\u00f3wno dla zdrowia ci\u0119\u017carnej, jak i p\u0142odu, noworodka i dziecka, tak\u017ce w okresie jego doros\u0142o\u015bci.
Kluczowym elementem strategii przemys\u0142u tytoniowego jest utrzymywanie cen swoich wyrob\u00f3w na jak najni\u017cszym poziomie, a przynajmniej poni\u017cej wska\u017anika inflacji. W Polsce ceny wyrob\u00f3w tytoniowych nale\u017c\u0105 do jednych z najni\u017cszych w UE. W niewielkim stopniu zmieniaj\u0105 to r\u00f3wnie\u017c ostatnie podwy\u017cki cen akcyzy na papierosy i nowe wyroby tytoniowe i nikotynowe. Przemys\u0142 tytoniowy konsekwentnie sprzeciwia si\u0119 progresywnym podwy\u017ckom podatku akcyzowego na ww. produkty, strasz\u0105c powi\u0119kszaniem si\u0119 czarnego rynku i utrat\u0105 wp\u0142yw\u00f3w do bud\u017cetu pa\u0144stwa. Mimo, \u017ce badania rynku pokazuj\u0105, \u017ce elastyczno\u015b\u0107 cenowa wyrob\u00f3w tytoniowych na polskim rynku jest ci\u0105gle wzgl\u0119dnie wysoka, a przemyt papieros\u00f3w od lat utrzymuje si\u0119 na podobnym poziomie, nawet kiedy niekt\u00f3re z wyrob\u00f3w tytoniowych, np. papierosy mentolowe, s\u0105 ca\u0142kowicie z rynku wycofywane. A promowana przez przemys\u0142 tytoniowy polityka niskich cen sprawia, \u017ce produkty te s\u0105 \u0142atwiej dost\u0119pne dla m\u0142odzie\u017cy i os\u00f3b o ni\u017cszych dochodach, czyli tych grup, kt\u00f3re s\u0105 kluczowe dla utrzymania lub zwi\u0119kszenia sprzeda\u017cy wyrob\u00f3w tytoniowych i nikotynowych.
Na koniec, celem strategii przemys\u0142u tytoniowego jest minimalizowanie wp\u0142ywu regulacji prawnych ograniczaj\u0105cych u\u017cywanie rynkowych wyrob\u00f3w tytoniowych i nikotynowych. Ich dzia\u0142ania maj\u0105 na celu op\u00f3\u017anianie, os\u0142abianie lub ca\u0142kowite blokowanie przepis\u00f3w ograniczaj\u0105cych produkcj\u0119, sprzeda\u017c lub promocj\u0119 rynkowych wyrob\u00f3w tytoniowych i nikotynowych. Dzia\u0142ania te s\u0105 cz\u0119sto niejawne i niezgodne z zasadami zdrowia publicznego oraz mi\u0119dzynarodowymi konwencjami oraz prowadzone tak\u017ce w instytucjach zajmuj\u0105cych si\u0119 ochron\u0105 zdrowia i zdrowiem publicznym, wbrew zapisom artyku\u0142u 5.3 Ramowej Konwencji WHO o Ograniczeniu U\u017cycia Tytoniu (FCTC), kt\u00f3ry stanowi. \u017ce „przy okre\u015blaniu i wdra\u017caniu swoich polityk zdrowia publicznego w odniesieniu do ograniczenia u\u017cycia tytoniu, Strony [Konwencji] b\u0119d\u0105 dzia\u0142a\u0107 na rzecz ochrony takich polityk przed wp\u0142ywem interes\u00f3w handlowych i innych \u017cywotnych interes\u00f3w przemys\u0142u tytoniowego, zgodnie z przepisami prawa krajowego\u201d.
Kompleksowa strategia przemys\u0142u tytoniowego wymaga kompleksowych, przemy\u015blanych i opartych na wnioskach naukowych dzia\u0142a\u0144 zaradczych. Aby przynios\u0142y one oczekiwany skutek i by\u0142y zgodne z rekomendacjami WHO i innych organizacji medycznych powinny obejmowa\u0107 nast\u0119puj\u0105ce dzia\u0142ania:
Dost\u0119pno\u015b\u0107 ekonomiczna
\u2022 Ustalenie podatku akcyzowego dla wszystkich komercyjnych produkt\u00f3w nikotynowych tak, aby ich cena zniech\u0119ca\u0142a do inicjacji;
\u2022 Zapewnienie, \u017ce tempo wzrostu ceny produkt\u00f3w nikotynowych wyprzedza tempo wzrostu p\u0142acy minimalnej motywuj\u0105c uzale\u017cnionych do rozstawania si\u0119 z na\u0142ogiem;
\u2022 Uniemo\u017cliwienie sprzeda\u017cy woreczk\u00f3w nikotynowych \u201ena sztuki\u201d.
Dost\u0119pno\u015b\u0107 fizyczna
\u2022 Zakaz sprzeda\u017cy jednorazowych e-papieros\u00f3w;
\u2022 Obligatoryjn\u0105 weryfikacj\u0119 wieku przy zakupie produkt\u00f3w nikotynowych;
\u2022 Licencjonowanie punkt\u00f3w sprzeda\u017cy produkt\u00f3w nikotynowych;
\u2022 Zakaz sprzeda\u017cy produkt\u00f3w nikotynowych za po\u015brednictwem Internetu;
\u2022 Podniesienie wieku sprzeda\u017cy wyrob\u00f3w tytoniowych i nikotynowych od 21 lat.
Reklama i promocja
\u2022 Zakaz reklamy i eksponowania produkt\u00f3w nikotynowych w punktach sprzeda\u017cy oraz Internecie;
\u2022 Zakaz tzw. \u201eprywatnych\u201d promocji produkt\u00f3w nikotynowych.
Leczenie
\u2022 Refundacja lek\u00f3w dla os\u00f3b uzale\u017cnionych od nikotyny
\u2022 Stworzenie og\u00f3lnopolskiej sieci plac\u00f3wek odwykowych lecz\u0105cych z uzale\u017cnienia od nikotyny
\u2022 Wzmocnienie dzia\u0142alno\u015bci Telefonicznej Poradni Pomocy Pal\u0105cym;
\u2022 Stworzenie certyfikowanego systemu szkolenia lekarzy, piel\u0119gniarek, terapeut\u00f3w uzale\u017cnie\u0144 oraz innych pracownik\u00f3w systemu opieki zdrowotnej w zakresie uzale\u017cnienia od nikotyny.
Inne
\u2022 Wprowadzenie w \u017cycie art. 5.3 FCTC, ograniczaj\u0105cego lobbying i interakcje przemys\u0142u tytoniowego z decydentami, w szczeg\u00f3lno\u015bci w instytucjach zajmuj\u0105cych si\u0119 ochron\u0105 zdrowia i zdrowiem publicznym;
\u2022 Wprowadzenie jednolitych opakowa\u0144 wszystkich wyrob\u00f3w tytoniowych i nikotynowych, posiadaj\u0105cych ciemnozielony kolor oraz co najmniej 50% kolorowe ostrze\u017cenie obrazkowe i tekstowe, bez logotyp\u00f3w marki;
\u2022 Ca\u0142kowity zakaz palenia tytoniu oraz u\u017cywania e-papieros\u00f3w i tytoniu podgrzewanego we wszystkich miejscach publicznych i zak\u0142adach pracy.
\u2022 Zakaz dodawania substancji aromatyczno-smakowych do jakichkolwiek wyrob\u00f3w tytoniowych i nikotynowych, tak\u017ce w postaci osobno sprzedawanych kapsu\u0142ek;
\u2022 Stworzenie og\u00f3lnopolskiej, d\u0142ugoletniej, mi\u0119dzysektorowej strategii i programu dzia\u0142a\u0144 badawczych, edukacyjnych i leczniczych ograniczaj\u0105cych u\u017cywanie wyrob\u00f3w tytoniowych i nikotynowych oraz zapewnienie ich koordynacji, zarz\u0105dzania i finansowania stosownie do obecnych potrzeb i nadchodz\u0105cych wyzwa\u0144.<\/p>\n\n\n\n